TERRARYSTYKA

DLA FANÓW OD FANÓW

BUDOWA WEWNĘTRZNA

Układ nerwowy
Skoncentrowany jet w głowotułowiu i powstał z połączenia zwojów podprzełykowych i całego brzusznego łancucha nerwowego.Od niego odchodzą nerwy w ilości 5 par. Unerwiają one wszystkie przysadki ciała, dwa wydłużone nerwy, skierowane do odwłoka kontaktują sie z narządami wewnętrznymi.Układ sympatyczny jest dobrze rozwinięty.

Narządy zmysłowe
U pająka krzyżaka wstępują w postaci 4 par prostych oczu ułożonych w dwu szeregach , w przedniej części głowotłowia. W pierwszym szeregu łukowato wygiętym znajdują sie trzy pary - edna w środku największa, dwie po bokach ciała, w drugim szeregu uieszczone są dwa mniejsze czka.Rozmieszczenie i ilość oczek mogą być różne u różnych gatunków i mogą one stanowić cechę w klasyfikacji systematycznej.

Układ pokarmowy
Rozpoczyna się otworem gębowym, wgłębionym nieco ku stronie brzusznej w rodzaj przedsionka gębowego, oraz jelita: 1.przedniego, gdzie uchodzą wydzieliny gruczołu ślinowego. Jelito jest podzielone podłużnie jakby na dwa piętra, z których jedno służy do wciągania pokarmu, drugie do wydzielania na zewnątrz soków trawiennych, którymi pająk rozpuszcza ciało swej ofiary. W skład jelita przedniego wchodzą: 1.jama gębowa 2.gardziel 3.przełyk 2.środkowego, które jest stosunkowa długie, dla zwiększenia powierzchni chłonnej i zaopatrzone jest w boczne wypukliny. Jedna skierowana jest ku przodowi ciała pozostałe 4 pary w kierunku odnóży. W sumie jest ich 9. Do jelita środkowego uchodza wydzieliny gruczołu trzustkowo-wątrobowedo, którego komórki mją również właściwosci chłonne i trawią wewnątrzkomórkowo. 3.tylnego, które jest pochodzenia ektodermalnego i tworzy w pobliżu otworu odbytowego rozszerzenie zwane pęcherzem rectalnym (odbytowym) względnie "kloaką".

Układ krwionośny
U wszystkich pająków jest otwarty a krew swobodie krąży w jamie ciała. Rurkowate serce, podzielone na cztery komory, położone jest w odwłoku. Z przedniej czesci serca odchodzi tętnica, która w pewnej odlegości rozwidla się i rozgałzia. Z każdej komory odchodzi z boków para tętnic. Tętnice po krótkim przebiegu ukrywaja się i otwierają podobnie jak rozgałęzienia tętnicy przedniej, wylewając bezbarwną krew do mieszanej jamy ciała. Tam krew omywa wszystkie narzady wewnętrzne. Część krwi opływa worki płucne, gdzie się utlenia. Z jamy ciała krew przepływa do obszernej zatoki, położonej po stronie górnej nad sercem, zwanej osierdziową, albo osierdziem grzbietowym. z osierdzia krew zostaje z powrotem wessana do serca poprzez parę otworków, zwanych ostiami, umieszczonych w każdej komorze.

Układ oddechowy
Pająki są zwierzetami posiadającymi jednoczesnie dwa rodzaje narzadów oddychania 1.płucotchawki /płuca/ - sa to dwa worki położone po stronie brzusznej przedniej części odwłoka, komunikuja sie z otoczeniem za pomocą przedsionków oraz specjalnych szparek w pokryciu ciała, zwanych przetchlinkami albo stigmami. Worki zbudowane sa z równolegle ułożonych płytek , pomiędzy którymi zawartą powierzchnie wypełnia powietrze. Worki powietrzne są tworami rozwojowo wcześniejszymi od tchawek i można je uznaś za pochodne odnoży skrzelowych przodków pajeczaków. 2.tchawki reprezentowane przez dwie nierozgałęzione rurki ciągnące się po bokach ciała. Ich ściany wewnętrzne są wzmacniane silnie rozeijającym się w postaci spirali oskórkiem, który nadaje im pewną elastyczność. Powietrze atmosferyczne z zewnątrz dostaje się do kanałów tchawkowych przez specjalne otworki - przetchlinki, prowadzace do szerszych komór zaopatrzonych w specjalne aparaty zamykajace i regulujące tym samym dopływ świerzego i odpływ zużytego powietrza.

Układ wydalniczy
Narządy wydalnicze pająka wykształciły się w postaci cewek Malpighiego. Są to parzyste , ślepo zakończone rurki pochodzenia entodermalnego [ jelita środkowego ], które drogą osmozy filtrują krew w jamie ciała z produktów przemiany materii w postaci kwasu moczowego i uchodzące do pęcherza rektalnego, skąd wraz odchodami usuwane są na zewnątrz. U form młodocianych oprócz wspomnianych cewek funkcjonują gruczoły biodrowe albo koksalne, [przewody celomatyczne ] pochodzenia mezodermalnego. Są to twory homologiczne z metanefrydiami pierscienic i występują w postaci woreczkowatych tworów z kanaliami, położonych w dwu segmentacg odwłoka i uchodzacych u nasady bioder pierwszej i trzeciej pary nóg krocznych. U form dorosłych gruczoły koksalne anikają.

Układ rozrodczy
Narzady rozrodcze pająka w postaci gonad obu płci są parzyste, podobnie jak ich drogi wyprowadajace. Pająki sa zwierzetami rozdzielnopłciowymi o wyrażnie zaznaczonym dymorfiżmie płciowym. Wyraża się on różnicą wielkości obu płci- samce są zawsze mniejsze niż samice, oraz przekształceniem ostatnich członów nogogłaszczków w narząd pomocniczy przy kopulacji. Człony te różnie u róznych gatunków aopatrzone sa w specjalne jamki , które samce napeloniaja nasieniem z otworu płciowego i przenosza je do zbiornika nasiennego samic. Otwór płciowy położony jest przed odbytem w miejscu odpowiadającym drugiemu segmentoi odwłokowemu, wyra?nie zaznaczającemu sie w rozwoju embrionalnym. Jaja są bogatożółtkowe otoczone kojkonem, bruzdkowanie częściowe i powierzchniowe. Rozwój prosty , młode kilkakrotnie linieją anim osiągną dojrzałość.

© Jan K. Żarski